همه آدما در طول زندگی خود اموال و داراییایی کسب می کنن که پس از مرگ اونا به بازماندگان شون منتقل می شه. شخصِ فوت شده که از اون اموالی به جا مونده مورّث، اموال اون ماترک و بازماندگان اون که این اموال رو به ارث می برن وارث یا وراث نام دارن. همه اموال بازمانده به همه بازماندگان مورث نمی رسه بلکه قواعدی در این بین هست که دانستن آ نها خالی از لطف نیس.

 

۱. ارث

در مرحله اول باید این نکته رو خاطرنشان شد که افراد به دو دلیل از همدیگه ارث می برن: نسب یا باعث. توضیح اونکه زن و شوهر همیشه به دلیل ی رابطه سببیت موجود بین خود، از همدیگه ارث می برن. در کنار این افراد، خونواده و نزدیکان متوفی هم به دلیل ی رابطه نَسبیت از ارث بهره مند می شن.

خونواده

پس از دانستن این نکته، اولین پرسشی که باید بهش جواب داده شه اینه که وراث چه کسائی هستن؟ همه بازماندگان مورث، وارث اون هستن؟ جواب این سوال منفیه. توضیح اونکه گرچه بازماندگان متوفی می تونن به شکل پنهون در حکم وارث قرار داشته باشن ولی این جور نیس که همه اونا حالا از متوفی ارث ببرن بلکه ترتیبی در این مورد هست. یعنی، دور و بریا متوفی با توجه به میزان نزدیکی شون بهش در طبقاتی قرار دارن و با توجه به ترتیب اون طبقات از ارث بهره مند می شن. این طبقات به شکل زیر هستن:

دوباره یادآوری می کنیم که زن و شوهر همیشه از همدیگه ارث می برن و با بقیه وراث جمع می شن. یعنی، نه زن و شوهر مانع ارث بردن بقیه افراد می شن و نه بقیه می تونن زن و شوهر رو از ارث محروم کنن. پس هروقت از متوفی یک همسر، مادر و خواهر باقی مونده باشه، همسر و مادر هر دو از ارث بهره مند می شن ولی خواهر به دلیل ی این که در طبقه ی دوم قرار داره، از ارث محروم می شه. نکته ای که در مورد این طبقات و درجات هست اینه که هر طبقه، طبقه ی دیگر و هر درجه، درجه دیگر رو از ارث محروم می کنه. مثلا، هروقت متوفی یک مادر و یک بابابزرگ داشته باشه، تنها مادر از اون ارث برده و چیزی به بابابزرگ نمی رسه چون که طبقه مادر از بابابزرگ بالاتره و پس اونو از ارث محروم می کنه. هم اینجور هروقت متوفی هم بچه و هم نوه داشته باشه، تنها فرزندان از اون ارث می برن و نوادگان از ارث محروم می شن.

در مقابل فرض بَران، افرادی قرار دارن که به قرابت ارث می برن. واسه محاسبه سهم الارث این افراد اول باید میزان ارث فرض بران رو از ماترک تعیین کرد و بعد هرچه موند رو به کسائی که به قرابت ارث می برن، داد. یعنی، هروقت در بین وراث هم صاحبان فرض حضور داشته باشن هم قرابت، اول با توجه به اعداد اشاره شده در قانون سهم الارث صاحبان فرض تعیین می شه و در آخر هرچه موند، از اونِ صاحبان قرابت می شه.

در این بین افرادی هم وجود دارن که با توجه به شرایط جورواجور، بعضی وقتا به فرض و بعضی وقتا به قرابت ارث می برن.

افرادی که همیشه به فرض ارث می برن و سهم الارث اونا در جدول زیر مشخص شدن:

افرادی که بعضی وقتا به فرض و بعضی وقتا به قرابت ارث می برن عبارتند از:

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چند تا نکته مهم در اجاره آپارتمان که باید بدونین 

نکته بسیار مهمی که در آخر این مبحث باید بهش اشاره کرد اینه که وراث در صورتی ارث می برن که در زمان مرگ مورّث زنده باشن. پس هرکدام از وراث که قبل از مورث از دنیا برن، سهمی در ماترک ندارن.

۲.مراحل انحصار وراثت

۱. انحصار وراثت

در مرحله اول بازماندگانِ متوفی واسه انجام اقدامات مربوط به ماترک باید از راه گواهیِ انحصار وراثت ثابت کنن که در زمانِ فوت، از وراثِ متوفی بودن. اشخاصی که گواهی یا تاییدِ نامبرده رو پس از گذراندن روال قانونی اون دریافت کردن، می تونن ترکه و مطالباتِ متوفی رو از کسائی که مدیون یا متصرفِ مال هستن مطالبه کنن. البته لازم به ذکره که بازماندگان می تونن به کمک یک یا مشاور حقوقی این مراحل رو با آگاهی بیشتر و دخالت کمتر خودشون طی کنن.

۲. مهروموم ما ترک

مهروموم اقدامیه که به خاطر حفظ ماترک از هرگونه دخل و تصرف مادی و حقوقی انجام می شه. به این صورت که بنا به خواسته ورثه یا موصی له (کسی که متوفی به نفع اون وصیت کرده) یا وصی (کسی که از طرف متوفی واسه اداره اموال تعیین شده) یا طلبکاری که طلبش مستند به سند رسمی یا حکم قطعی دادگاه و ترس از تضییع اموال داره، شورای حل اختلاف اقدام به شکل ورداری از اموال و مهروموم اونا می کنه، چیزی که رفع اونم، تنها به خواسته افراد نامبرده ممکنه.

۳. تحریر ماترک

در این مرحله به خاطر تعیینِ دقیق میزان ماترک، شورای حل اختلاف بنا به خواستهِ ورثه یا وصی، اقدام به تهیه ی فهرستی از داراییِ متوفی می کنه؛ در این فهرست، نام کلیه ی اموال منقول و غیرمنقول و بهای اونا، حقوق، مطالبات و البته بدهیای متوفی درج می شه. در طول این مدت همه دعاوی و عملیات اجرایی راجبه ترکه متوقف می شه.

۴. قبول یا رد ترکه

مالکیتِ ورثه نسبت به ماترک، به حکم قانون انجام می شه، پس رد کردن اونا به معنای نبود پذیرش مالکیت نیس، بلکه فقط به معنای اینه که پرداختِ دیونِ متوفی رو برعهدهنمی گیرن. قبول ترکه هم به شکل مطلق یا برابر صورتِ تحریر انجام قبول می کنه که در هرکدام از این حالتا به طور کامل یا تا میزان ترکه مسئول پرداخت بد هیای متوفی هستن.

۵. تصفیه ی ماترک

مسئول تصفیه می تونه هر اقدامی رو که واسه اداره ترکه لازم می دونه بکنه. تصفیه ی ترکه، از راه خروج مورد وصیت، دریافت مطالبات و پرداخت بدهیای متوفی انجام می شه.تصفیه ی ترکه به خواسته وصی یا ورثه و عملیات تصفیه، طبق مورد برعهده ی وصی یا ورثه ایه که ترکه رو قبول کردن و در صورت نبود اونا، دادگاه اقدام به تعیین مدیرِ تصفیه می کنه.

۶. تقسیم ماترک

این مرحله، نوبت تقسیم ماترک بین ورثهه. اگه وراث در تقسیم اموال به تراضی رسیده باشن، قاضی توافقات رو صورت جلسه و به امضای اونا میرسونه اما اگه وراث اختلافی داشته باشن و مال مورد تقسیم، متساوی الاجزا و دارای ارزش مساوی باشه، قاضی، سهم هر یک رو به مساوات معلوم می سازه و اگه از نگاه ارزش متفاوت باشن قاضی به شکل ی کاهش، حصه ی ورثه رو مشخص می کنه و اگه امکان کاهش نباشه، از راه رد انجام می ده.

اگه تصمیم دارین که از راه مراجع قضایی، به سهم الارث خود برسین، بهتره واسه اطمینان بیش تر اول خواسته تحریر و بعد خواسته تقسیم ترکه رو تنظیم کنه.

دسته‌ها: آموزشی